دسته‌بندی‌ها

توجه : تمامی مطالب این سایت از طریق ربات جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران توسط آیدی موجود در بخش تماس با ما، به ما اطلاع داده تا مطلب حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).
  • منتشر شده در شنبه ۱۴۰۰/۸/۱

سوال های پژوهشی

سوال های پژوهشی

چگونه سوال اصلی پژوهش را طراحی کنیم؟ توسط مدیریت مرداد ۲۹, ۱۳۹۸ ۸۴۴ طرح سوال در ابتدای هر پژوهشی به ویژه برای پایان نامه مسیر راه را تا انتها برای پژوهشگر روشن می کند. چرا که درادامه اگر قرار است فصل بندی صورت بگیرد، در راستای پاسخ به همین سوال خواهد بود. برهمین اساس در این مقاله به این مسئله پاسخ می دهیم که اولا انوع سوالات مطرح برای یک پژوهش چیست؟ و دوما چگونه باید این سوالات را طراحی کرد؟ چه موقع پژوهشگر از سوال استفاده می کند؟ گاهی ممکن است پژوهشگر به جای فرضیه از سوال استفاده کند. پژوهشگر زمانی از سوال استفاده می کند که در مسئله پژوهشی ابهام زیادی وجود داشته باشد و رابطه علت و معلولی بین متغیر را نتواند به خوبی تشخیص دهد. همچنین گاهی پژوهش های قبلی مسئله پژوهشی موردنظر را مورد مطالعه قرار نداده اند و مسئله پژوهشی دارای پیشینه نظری و عملی نیست در این صورت بهتر است به جای فرضیه از سوال استفاده شود. انواع سوال های پژوهشی را می توان به چهار دسته تقسیم کرد: ۱- سوال های توصیفی: در این گونه سوال ها معمولا از کلمه های استفهامی «چه می باشد»، «چیست» و «چگونه» استفاده می شود. مثال: سیر تحول آموزش و پرورش در شیراز چگونه بوده است؟ ۲- سوال های رابطه ای: در این گونه سوالها چگونگی رابطه دو یا چند متغیر مورد بررسی قرار می گیرد.مثال: چه رابطه ای بین هوش و عملکرد تحصیلی دانشجویان دانشگاه آزاد واحد اهواز وجود دارد؟ ۳- سوال های تفاوتی: این سوال ها تفاوت بین سطوح متغیرها را مورد بررسی قرار می دهند. مثال: آیا بین عزت نفس دانشجویان آموزش ابتدایی، علوم تجربی و روان شناسی تفاوت معنی داری وجود دارد؟ ۴- سوال های علت و معلولی: در این نوع سوال ها رابطه علت و معلولی بین متغیرها مورد بررسی قرار می گیرد. مثال: چه عواملی باعث اعتیاد به سیگار در بین دانش آموزان مقطع متوسطه می شود؟ سوال اصلی پژوهش: سوال عمیق و یگانه ای که اصل و منشاء اصلی پژوهش نامه بوده و از عنوان موضوع قابل استخراج است سوال اصلی پژوهش نامیده می شود. مثلا اگر عنوان موضوع تحقیق و پژوهش نامه ای «ارائه الگوی ایرانی-اسلامی کنترل ونظارت سازمانی در جهاد دانشگاهی» باشد سوال اصلی آن این خواهد بود «الگوی ایرانی- اسلامی کنترل و نظارت سازمانی در جهاد دانشگاهی چگونه است؟»همانگونه که از تعریف فوق استفاده می شود هر پژوهش و تحقیقی نباید بیش از یک سوال اصلی داشته باشد. زیرا تعداد سوال های اصلی از یک سو باعث کاهش عمق و دقت در پژوهش شده و سوی دیگر جهت گیری واحد و یک پارچه پژوهش نامه را برای حل سوال و مشکل دچار خدشه می کند.پس تلاش نکنید که سوالات اصلی را افزایش دهید. چرا که این مسئله هم پایان نامه را دچار سردرگمی می کند و هم زمان شما را برای انجام یک پایان نامه خوب افزایش می دهد که این مسئله هزینه های دیگری هم برای شما در پی دارد. سوال های فرعی پژوهش: سوال های متفرع و برآمده از سوال اصلی و مربوط به ابعاد مختلف موضوع تحقیق سوال های فرعی پژوهش نامه قلمداد می شوند که به لحاظ تظم منطقی برای شکل گیری مباحث اصلی و فصل های پژوهش نامه، شایستگی طرح در ابتدای فصل ها را داشته و پاسخ آنها، دست یابی به پاسخ سوال اصلی را ممکن و آسان می کند. به موضوع پایان نامه توجه کنید موضوع پایان نامه یا پژوهش ویا مقاله شما بهترین نقشه راه برای رسیدن به سوال است. مثلا اگر عنوان شما بررسی « نقش امیدهای معنوی در رسیدن به موفقیت است» باید سوال خود را این گونه طراحی کنید: امیدهای معنوی مثل به امید خدا، چگونه در موفقیت انسان ها تاثیر گذار است؟ ! یا به عنوان نمونه دیگر اگر موضوع پایان نامه شما « بررسی روابط ایران و عربستان در دوران پس از جنگ است» سوالتان را این گونه طراحی کنید: سمت و سوی روابط ایران و عربستان در دوران پس از جنگ تحمیلی به چه سویی بوده است؟ به هر صورت سعی کنید سوال اصلی تان جامع باشد و در سوی مقابلش این سوال فرعی شماست که باید به جزئیات نگاه کند. یعنی برای پاسخ به آنها باید به سمت توضیح جزئیات و عناوین فرعی تر بروید. مثلا در همین موضوع « بررسی نقش امید به خدا در موفقیت» شما سوالات فرعی تان را می توانید این گونه طراحی کنید: ۱-امید به خدا چه شاخصه هایی دارد؟ ۲-چگونه می توان به خداوند در کار امید بست؟ ۳- یک فرد چگونه می تواند امید به خدا داشته باشد؟ با چند نفر مشورت کنید درنهایت اینکه سوال اصلی را با دو استاد چک کنید و اگر آنها تایید کردند آنگاه آن سوال را در پژوهش خود به عنوان سوالی اصلی مطرح سازید. مشورت کردن با اساتیدی که سابقه زیادی در قبول پایان نامه ها دارند سبب می شود تا سوال اصلی شما تراشیده و صیقل یافته و شما به هدفتان در نگارش یک پژوهش خود نزدیک تر شوید. این مسئله دیده شده که بسیاری از دانشجویان در بخش طراحی سوال به اساتید خود مراجعه نکرده و یا مشورت نمی گیرند. اما پس از طی دو فصل متوجه می شوند که از ابتدا سوال اصلی خوبی طراحی نکرده اند و برای همین باید دوباره فرآیند طرح سوال اصلی مناسب را طی کنند. پس از همین ابتدای کار با مشورت کردن و گرفتن نظر استاد، سوال اصلی خود را به مانند بن و پی یک ساختمان، به خوبی و درست طراحی کنید. و سعی کنید که همه جوانب موضوع پژوهشتان در سوال اصلی مد نظر قرار گیرد. برچسب هاچگونه سوال اصلی پژوهش را طراحی کنیم؟چه موقع پژوهشگر از سوال استفاده می کند؟سوال اصلی پژوهشسوال فرعی پژوهش اشتراک گزاری:

مفاهیم پژوهش: چگونه سوال پژوهش را بنویسیم؟ ۱۳۹۹-۱۰-۰۳/1 دیدگاه/در روش پژوهش, مهارت های پژوهشگری /توسط دکتر مریم اسدیدر این مقاله به یکی دیگر از مفاهیم پژوهش خواهیم پرداخت. سوال یا پرسش پژوهش یکی از مهمترین قسمت های یک طرح تحقیقاتی، رساله یا پایان‏ نامه است. قبل از شروع کار، لازم است زمانی را برای ارزیابی و تعریف سوالات پژوهش خود صرف کنید. این مقاله کمک می کند این مفهوم برای شما روشن تر شود و بتوانید براساس مساله پژوهشی خود، سوال پژوهش را تدوین کنید. فهرست مطالبسوال (پرسش) پژوهش چیست؟ویژگی سوال پژوهشی خوب چیست؟چگونه سوال پژوهشی بنویسیم؟مثال از چگونگی نوشتن سوال پژوهشیانواع سوالات پژوهشی سوال (پرسش) پژوهش چیست؟ سوال پژوهش پرسش مشخصی است که پژوهش قرار است به آن پاسخ دهد. پرسش پژوهش عوامل تعیین کننده پژوهش و روش های مورداستفاده برای گردآوری و تحلیل داده‏ ها را مشخص می کند. شکل دقیق سوال به مدت زمان پروژه، نوع و رویکرد پژوهش (کمی یا کیفی)، موضوع و مساله پژوهش شما بستگی دارد. اما همه سوالات پژوهش باید متمرکز بر یک موضوع تخصصی و تقریبا پیچیده و مرتبط با یک مسئله اجتماعی یا علمی باشد. یعنی مساله ای که بدون استفاده از یک روش علمی و روش مند نمی توان آن را حل کرد. سوال پژوهش حوزه و محدوده پژوهش را مشخص می کند و مانند فرضیه حدس علمی نمی ‏زند. آن به حل مساله، افزودن نظریه یا بهبود عملکرد فعلی کمک می کند و مساله اصلی پژوهش در قالب سوالات، تخصصی می شود. فرایند پاسخ به سوالات پژوهش، بقیه مسیر پژوهش را مشخص می کند. پاسخ به پرسش ها مساله را توضیح، توصیف، شناسایی، پیش‏بینی یا توجیه خواهد کرد. معمولا سوال پژوهش را زمانی می نویسید که مساله و خلاء پژوهشی خود را مشخص و تبیین کرده اید.  با استفاده از سوال پژوهش، چگونگی حل مساله و فرایند پاسخ به سوالات را در قالب پرسش های اساسی پژوهش مطرح می کنید. همه چیز از سوال پژوهش سرچشمه می گیرد. با استفاده از آن طرح مطالعه، بافت مطالعه، جامعه برای مطالعه، داده های جمع آوری شده،  و مدت زمان مطالعه و غیره را مشخص خواهید کرد. ویژگی سوال پژوهشی خوب چیست؟ وجود سوال پژوهشی خوب برای هدایت مقاله، پروژه تحقیقاتی یا پایان نامه شما ضروری است. سوال پژوهش دقیقاً آنچه را که می خواهید کشف کنید مشخص و به کار شما تمرکز و هدف مشخصی می بخشد. تمام سوالات پژوهش باید دارای ویژگی های زیر باشد: بر روی یک مسئله یا موضوع واحدی تاکید کند. (Focused) با استفاده از منابع اولیه یا ثانویه قابل تحقیق  و بررسی باشد. (Resea chable) امکان پاسخگویی در محدوده زمانی مشخص با وجود برخی محدودیتهای عملی وجود داشته باشد. (Feasible) به اندازه کافی تخصصی و خاص برای پاسخ دادن باشد. (Specific) به اندازه کافی پیچیده برای بسط پاسخ در فضای مقاله یا پایان نامه باشد. (Complex) مربوط به حوزه مطالعاتی شما و جامعه بسیار گسترده باشد. (Releva ) در یک مقاله پژوهشی، معمولاً سوال پژوهشی را برای جهت دهی مطالعه و تفکر خود می نویسید. پاسخی که شما به آن سوال می دهید بیانیه پایان نامه یا مقاله شماست به عبارتی ادعای اصلی یا موضع شما را در مقاله نشان می دهد. در طرحهای تحقیقاتی بزرگتر، مانند پایان نامه یا رساله، ممکن است چندین سوال پژوهشی (سوال فرعی) داشته باشید، اما تمام این پرسش ها باید حول مساله یا سوال اصلی شما دور بزند. انواع زیادی از سوالات پژوهشی وجود دارد که با انواع مختلف پژوهش در ارتباط است. در واقع سوالات پژوهشی تحت تاثیر نوع رویکردی است که اتخاذ کرده اید. چگونه سوال پژوهشی بنویسیم؟ فرایند بسط سوالات پژوهشی شما چندین مرحله را دنبال می کند: یک موضوع کلی و عام را انتخاب کنید؛ برای اطلاع و فهمیدن از پژوهش ها و موضوعات تخصصی خود، مطالعه مقدماتی داشته باشید؛ موضوع را به موضوع تخصصی که روی آن می خواهید تمرکز کنید، محدود کنید؛ یک مساله پژوهشی کاربردی یا نظری را که می خواهید به آن بپردازید، شناسایی کنید. وقتی مساله کاملاً برای شما مشخص شد،  باید یک یا چند پرسش تدوین کنید. به عبارتی دقیقاً به آنچه که می خواهید بدانید و اینکه چگونه مشکل و مساله را حل خواهید کرد فکر کنید. مثال از چگونگی نوشتن سوال پژوهشی مثال 1) مساله: معلمان در مدرسه الف مهارت های شناسایی یا راهنمایی صحیح کودکان با استعداد در کلاس را ندارند. سوال پژوهشی: معلمان در مدرسه الف از چه فنون عملی می توانند برای شناسایی و راهنمایی بهتر کودکان با استعداد استفاده کنند؟ مثال 2) مساله: افراد زیر 30 سال به طور فزاینده ای به جای اشتغال تمام وقت سنتی درگیر “اقتصاد گیگ” هستند، اما تحقیقات کمی درباره تجارب جوانان از این نوع کار وجود دارد. سوال پژوهشی: مهمترین عواملی که در تصمیم گیری جوانان برای درگیرشدن در اقتصاد گیگ تأثیرگذار است چیست؟ این افراد چه مزایا و معایبی را دریافت می کنند؟ آیا سن و سطح تحصیلات تاثیری در تجربه افراد از این نوع کار دارد؟ انواع سوالات پژوهشی پژوهش های کیفی و کمی نیاز به سوالات پژوهش دارند. نوع سوالاتی که مطرح می کنید به این بستگی دارد که می خواهید درباره چه چیزی تحقیق کنید، مساله شما چیست و نوع تحقیقی که می خواهد انجام دهید چیست؟ این طرح تحقیق یا روش شناسی پژوهش شما را شکل می دهد. جدول زیر برخی از متداول ترین انواع سوالات پژوهش را نشان می دهد. به خاطر داشته باشید که بسیاری از سوالات پژوهشی علمی پیچیده تر از این نمونه ها هستند و اغلب دو یا چند نوع از آنها را با هم ترکیب می کنند. انواع سوالسوال (پژوهش) توصیفیDesc ip ive esea chسوال (پژوهش) تطبیقیCompa a ive esea chسوال (پژوهش) همبستگی Co ela io al esea chسوال (پژوهش) اکتشافی Explo a o y esea chسوال(پژوهش) تبیینی Expla a o y esea chسوال (پژوهش) ارزیابانه Evalua io esea ch Xسوال اقدام پژوهی Ac io esea chمثال نحوه تدوینویژگی های X چیست؟تفاوت و شباهت های X و Y چیست؟چه رابطه ای بین متغیر X و متغیر Y وجود دارد؟عوامل اصلی در X کدامند؟ نقش Y در Z چیست؟آیا X تاثیری در Y دارد؟ تأثیر Y بر روی Z چیست؟ علت های X چیست؟چه مزایا و معایبی دارد؟ Y چقدر خوب کار می کند؟ Z چقدر موثر یا مطلوب است؟چگونه می توان به X دست یافت؟ موثرترین استراتژی ها برای بهبود Y چیست؟   معیارهای ارزیابی سوالات پژوهش: بیان یک چک لیست    22,835 ,  332  برچسب ها: پرسش پژوهش, روش پژوهش, روش تحقیق, سوال پژوهش, فرایند پژوهش, مبانی روش تحقیق, مفاهیم پژوهش, مقاله نویسی, مهارت پژوهشگریاشتراک این مطلباشتراک گذاری در واتس آپاشتراک در Li kedI اشتراک با ایمیل

آخرین مطالب