دسته‌بندی‌ها

توجه : تمامی مطالب این سایت از طریق ربات جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران توسط آیدی موجود در بخش تماس با ما، به ما اطلاع داده تا مطلب حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).
اقسام تجسس

دانلود کنید

اقسام تجسس

موسوعة الأخلاق va add his_co fig = {"da a_ ack_add essba ":false}; الرئيسة موسوعة الأخلاقالأَخلاق المذمومةالتجسس .b eadc umb li .Tips2, .b eadc umb li sup, h4 s o g .Tips2, h4 s o g sup{ /*display: o e !impo a ;*/ } . ool ip { backg ou d-colo : #a48020 !impo a ; bo de - adius: 4px !impo a ; colo : #fff !impo a ; max-wid h: 500px !impo a ; paddi g: 8px !impo a ; ex -deco a io : o e !impo a ; } المراجع المعتمدة كيفية الاستخدام منهج العمل في الموسوعة تصفح الموسوعة طريقة البحث أي كلمة جميع الكلمات بحث مطابق النتائج لا تحتوي هذه الكلمات: تثبيت خيارات البحث في الفهرس في المحتوى في الفهرس والمحتوى نطاق البحث: الجميع مقدمات في الأخلاق الإسلامية الأَخلاق المحمودة الأَخلاق المذمومة   . i le .Tips22{display: o e !impo a ;} أقسام التجسس وحُكم كلِّ قسم التشكيل محتويات الصفحة: الأصل في التجسس أنَّه محرم شرعًا، منهيٌّ عنه، غير أنَّ هناك بعض الصور قد تقتضي المصلحة جوازها. وعليه فيمكننا أن نقسم التجسس إلى قسمين:تجسس ممنوع: (ويُقصد به تتبع عورات الناس وأسرارهم، والكشف عن معائبهم؛ بدافع الفضول وإشباع غريزة حبِّ الاستطلاع، دون أن يكون له غرض مباح؛ من جلب منفعة راجحة، أو دفع مفسدة متوقعة، سواء أكان ذلك بالتطلُّع، أو التنصت والاستماع) [4741] ((عقوبة الإعدام دراسة فقهية مقارنة لأحكام العقوبة بالقتل في الفقه الإسلامي)) لمحمد بن سعد الغامدي (ص 470). .وهذا النوع من أنواع التجسس هو الذي نصَّت الأدلة الواضحة على تحريمه، ولم يبح إلا في حالات خاصة، فـ(إنَّ الأصل في المسلم الطهارة، والعفة، والبراءة، والسلامة من كلِّ شيء مشين، ولذا كان الأصل في الإسلام النهي عن التجسس بجميع صوره وأشكاله، سواء كان تجسس الفرد على الفرد، أو الفرد على الدولة، أو الدولة على الدولة؛ لأنَّ التجسس انتهاك لحرمة المسلم، وكشف ستره، وقد يسبب الحقد والبغض بين أفراد المجتمع المسلم، وهذا الذي يرفضه الإسلام جملة وتفصيلًا) [4742] ((الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر وأثرهما في حفظ الأمة)) لعبدالعزيز المسعود (ص 238). .تجسس مشروع: وأما النوع الثاني من أنواع التجسس، وهو التجسس المشروع، فـيراد به كلُّ تجسس يهدف إلى مصلحة الدولة الإسلامية في تعاملها مع أعدائها، أو تطهيره المجتمعات من أهل الشرِّ والفساد، وملاحقتهم والتضييق عليهم.وهذا القسم من أقسام التجسس يتفاوت حكمه التكليفي من الوجوب إلى الإباحة، حسب ما تقتضيه المصلحة والضرورة، فهناك ما هو تجسس واجب: (وهو ما يكون طريقًا إلى إنقاذ نفس من الهلاك، أو القضاء على الفساد الظاهر؛ كاستدراك فوات حرمة من حرمات الله... ووجه وجوبه أنَّ ذلك من ضمن وسيلة النهي عن المنكر) [4743] ((أحكام السماع والاستماع في الشريعة الإسلامية)) لمحمد معين الدين بصري (ص 353). . وهناك ما هو تجسس مباح، وهو ما عدا ذلك من الصور التي استثناها الشرع من التحريم، ولا تصل إلى درجة الوجوب، كالتجسس على الأعداء لمعرفة عددهم وعتادهم وغيرها [4744] انظر: ((أحكام السماع والاستماع في الشريعة الإسلامية)) لمحمد معين الدين بصري (ص 353). . انظر أيضا: معنى التجسس لغةً واصطلاحًا. الفرق بين التجسس والتحسس. ذم التجسس والنهي عنه. أقوال السلف والعلماء في التجسس. #hamish p{fo -size: 1.5 em !impo a ;} الهوامش 22 22

تجسس

از ويکی شيعه پرش به: ناوبری، جستجو تَجَسُّس جستجو در امور پنهان مردم یا لغزش‌های مؤمنان است. تجسس بدون انگیزه عقلانی ازجمله رذایل اخلاقی محسوب شده که به حرمت آن فتوا داده شده است. به نظر فقها، تجسس اگر موجب خسارت شود، فرد خطاکننده باید خسارت را جبران کند. تنهایی و انتقام الهی از پیامدهایی تجسس در دنیا و آخرت شمرده شده است. در آیه ۱۲ سوره حجرات تجسس به همراه غیبت و سوءظن تقبیح شده است. مفسران ذیل این آیه، حرمت تجسس در زندگی خصوصی افراد را تا جایی می‌دانند که با زندگی دیگران و کیان جامعه ارتباطی نداشته باشد. به گفته مکارم شیرازی براساس آیه مذکور، گمان بد منشأ تجسس، تجسس موجب افشای عیوب پنهانی و آگاهی بر عیوب سبب غیبت می‌شود؛ به همین دلیل در دین اسلام از همه این علت و معلول‌ها نهی کرده است. تجسس در انتخاب همسر، گزینش کارمندان و یا آگاهی از نقشه‌ها و تحرکات دشمن از حکم حرمت تجسس استثناء شده‌اند. خبرنگاری نیز که به شرح حوادث آشکار در سطح جامعه می‌پردازد، از این حکم استثنا شده است. درمان تجسس با از بین بردن ریشه‌های آن مانند بدگمانی، حسادت و تکبر امکان‌پذیر است. محتویات ۱ مفهوم‌شناسی ۱.۱ تفاوت با خبرنگاری ۲ انگیزه ۳ تجسس در آیه ۱۲ سوره حجرات ۴ حکم شرعی ۵ پیامدها ۶ درمان ۷ پانویس ۸ منابع مفهوم‌شناسی تجسس، به معنای خبر پرسیدن،[۱] جستجو از اموری که مردم می‌خواهند پنهان بماند[۲] و دنبال چیزی گشتن[۳] است. تجسس در قرآن به معنای کسب اطلاع از لغزش‌های مؤمنان به کار رفته که قرار دارد.[۴] زمانی که حضرت‌علی(ع) مالک اشتر را به حاکمیت مصر منصوب کرد، او را از تجسس در احوال پنهانی مردم نهی نمود.[۵] تفاوت با خبرنگاری تجسس از منظر اجتماعی، به معنای جستجوگری و کارهای اطّلاعاتی[۶]و همچنین واکاوی در امور مردم است،[۷] اما خبرنگاری که آن هم جستجویی اجتماعی است، اشاره به شرح حوادثی دارد که آشکارا در سطح جامعه رخ می‌دهد.[۸] انگیزه تجسس از جهت انگیزه، به چند دسته تقسیم می‌شود: بدون انگیزه عقلایی و صرفا جهت خبردار شدن از امور دیگران. به منظور هتک حرمت و بردن آبرو و نیت‌هایی از این قبیل. با هدفی ضروری، مانند حفظ نظام‌اسلامی و یا جلوگیری از اشاعه فساد و یا با قصد خیر اما با هدفی غیرضروری صورت می‌پذیرد، مانند اصلاح میان مردم.[۹] تجسس در آیه ۱۲ سوره حجرات در آیه ۱۲ سوره حجرات، تجسس حرام شمرده شده و جمله «أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَن يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَیْتًا فَكَرِ‌هْتُمُوهُ؛ آیا کسى از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده‌اش را بخورد؟ از آن کراهت دارید» علت تحریم آن شمرده شده است.[۱۰] گفته شده براساس قرائن که در داخل و خارج آیه است، حرمت تجسس، مربوط به زندگی خصوصی افراد است تا جایی که با زندگی دیگران و کیان جامعه ارتباطی نداشته باشد.[۱۱] حکم شرعی با توجه به اقسام تجسس، حکم شرعی آنها نیز نزد فقها متفاوت است: تجسس، بدون انگیزه عقلایی، حرام است و فقها، تجسس با انگیزه فساد یا باخبرشدن از موضوعاتی که مردم پنهان می‌دارند را جایز نمی‌دانند.[۱۲] تجسس اگر موجب خسارت شود، فرد خطاکننده می‌بایست خسارت وارده را جبران کند.[۱۳] تجسس، با انگیزه عقلایی، با ذکر شرایطی جایز دانسته شده،[۱۴] خصوصا زمانی که به صورت یک توطئه و یا یک فساد گسترده دربیاید.[۱۵] تجسس به سود دشمنان حرام است و در مواردی فرد خطاکننده مفسد فی الارض شناخته می‌شود که تشخیص آن با حاکم شرع است.[۱۶] تجسس در خصوص سازمان‌های اطلاعاتی و آگاهی از نقشه‌های دشمن، جایز دانسته شده،[۱۷] چنانکه حضرت علی(ع) به فرماندار مکه از حرکت عده‌ای از اهالی شام به سمت مکه، از طریق جاسوسان خود خبر داد.[۱۸] همچنین مواردی همچون گزینش کارگزاران و انتخاب همسر از استثنائات آن هستند.[۱۹] پیامدها در روایات پیامدهایی برای تجسس ذکر شده که برخی از آنها عبارتند از: انتقامِ الهی: بنا بر روایتی که از امام علی(ع) نقل شده، کسی که به کاوش در اسرار دیگران بپردازد، خداوند اسرار او را فاش می‌کند.[۲۰] تنهایی: در روایتی از امام صادق(ع) آمده: «درباره عقائد مردم تفتیش نکن که بی‌دوست خواهی ماند.»[۲۱] همچنین تنفر، بدبینی و کینه‌توزی را از دیگر پیامدهای تجسس دانسته‌اند.[۲۲] درمان درمان تجسس از طریق از بین بردن ریشه‌های آن امکان‌پذیر است.[۲۳] اولین ریشه تجسس بدگمانی[۲۴] و چاره آن هم خوش‌بینی و اعتماد به افراد دیگر خصوصا زیردستان است.[۲۴] حسد، کینه‌توزی، دشمنی و تکبر نیز از ریشه‌های تجسس دانسته شده‌اند.[۲۵] پانویس ↑ دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه تجسس، ج۵، ص۶۴۵۱. ↑ علامه طباطبایی، المیزان، دفتر انتشارات اسلامی، ج۱۸، ص۴۸۴. ↑ معین، لغتنامه،‌ ۱۳۸۶ش، ذیل واژه تجسس. ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۹، ص۲۰۵. ↑ سید رضی، نهج البلاغه،۱۳۸۴ش، ص۶۶۷. ↑ مکارم شیرازی، استفتائات، ۱۴۲۷ق، ج۳، ص۵۸۹، سوال ۱۶۶۹و۱۶۶۸. ↑ علامه طباطبایی، المیزان، دفتر انتشارات اسلامی، ج۱۸، ص۴۸۴. ↑ مکارم شیرازی، استفتائات، ۱۴۲۷ق، ج۳، ص۵۸۹، سوال ۱۶۶۹و۱۶۶۸. ↑ خرازی، «کاوشی در حکم فقهی تجسس»، ص۵۷. ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۸، ص۳۲۴ و۳۲۵. ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲۲، ص۱۸۷ و ۱۸۸. ↑ خامنه‌ای، اجوبه‌الاستفتائات، بخش تجسس و افشای‌ اسرار، مسئله ۱۳۹۰و۱۳۹۲؛ مکارم شیرازی، استفتائات، ۱۴۲۷ق، ج۳، ص۱۴۷، سوال ۴۴۳ و ج۲، ص۳۶۴، سوال۱۰۷۷. ↑ خامنه‌ای،اجوبه الاستفتائات، بخش تجسس و افشای‌اسرار، مسئله ۱۳۹۲. ↑ نراقی، معراج‌السعاده، ۱۳۷۷ش، ص۸. ↑ مکارم شیرازی، استفتائات، ۱۴۲۷ق، ج۳، ص۱۴۷، سوال ۴۴۳. ↑ مکارم‌شیرازی، استفتائات، ۱۴۲۷ق، ج۲، ص۵۰۰، سوال۱۴۴۵. ↑ مکارم‌شیرازی، اخلاق در قرآن، ۱۳۷۷ش، ج۳، ص۳۵۵. ↑ سیدرضی، نهج‌البلاغه،۱۳۸۴ش، نامه۳۳. ↑ الهامی‌نیا، فقه مدیریت، موسسه تحقیقات و نشر معارف اهل البیت(ع)، ص۱۰۵؛ مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن، ۱۳۷۷ش، ج۳، ص۳۵۷. ↑ آمدی تمیمی، غررالحکم، ۱۴۱۰ق، ص۶۳۸، حدیث ۱۱۴۴. ↑ مجلسی، بحارالانوار،۱۴۰۳ق، ج۷۸، ص۲۵۳، حدیث ۱۰۹. ↑ مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن، ۱۳۷۷ش، ج۳، ص۳۵۱. ↑ مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن، ۱۳۷۷ش، ج۳، ص۳۵۱. ↑ ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ الهامی‌نیا، فقه مدیریت، موسسه تحقیقات و نشر معارف اهل البیت(ع)،ص۱۰۴. ↑ مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن، ۱۳۷۷ش، ج۳، ص۳۵۸. منابع الهامی‌نیا، علی‌اصغر، فقه مدیریت، تهران، موسسه تحقیقات و نشر معارف اهل البیت(ع)، چاپ اول، بی‌تا. خامنه‌ای، سید علی، اجوبه الاستفتائات، تهران،‌ دار النباء، چاپ اول، ۱۴۱۵ق. خرازی، سید محسن، «کاوشی در حکم فقهی تجسس»، مجله فقه اهل بیت(ع)، ش۲۶، ۱۳۸۰ش. دهخدا، علی‌اکبر و دیگران، لغتنامه، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۷ش. سید رضی، محمد بن حسین، نهج‌البلاغه، ترجمه مکارم شیرازی، ناصر، قم، مدرسه امام علی بن ابی‌طالب(ع)، چاپ اول، ۱۳۸۴ش. طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسه الاعلمی، چاپ دوم، ۱۳۹۰ق. طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان، ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، بی‌تا. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، تصحیح فضل‌الله یزدی‌طباطبایی، بیروت، دارالمعرفه، چاپ دوم، ۱۴۰۸ق. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، موسسه وفاء، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق. معین، محمد، لغتنامه، تهران، اَدِنا، چاپ چهارم،۱۳۸۶ش. مکارم شیرازی، ناصر، اخلاق در قرآن، قم، مدرسه امام علی بن ابی‌طالب(ع)، چاپ اول، ۱۳۷۷ش. مکارم شیرازی، ناصر، استفتائات، قم، مدرسه امام علی بن ابی‌طالب(ع)، چاپ دوم، ۱۴۲۷ق. نراقی، ملااحمد، معراج السعاده، انتشارات هجرت، چاپ پنجم، ۱۳۷۷ش. نبورذائل اخلاقیقلبیتکبر • حسادت • بخل • قساوت قلب • غفلت • ریا • سمعه • عجب • سوء ظن • کینه‌توزی • حب دنیا • نفاق • هوای نفسعملیدروغ • غیبت • تهمت • فحش • اسراف • تبذیر • سخن‌چینی • آبروریزی • عهدشکنی • عاق والدین • خشم • تعصب • کفران نعمت • وسواس • حرص • عیب‌جویی • جدل ر اشاعه فحشاء • قسم دروغ • قطع رحم • تجسس • تفاخر • استراق سمعوابسته‌هااخلاق • نفس اماره • گناه • استدراج • توریه • غیبت جایز • گناهان کبیرهفضائل اخلاقی • آیات و احادیث اخلاقی • کتاب‌های اخلاقی شیعه نبوگناهزبانیدروغ • تهمت • غیبت • سخن‌چینی • عیب‌جویی • شهادت ناحق • قذف • قسم دروغجنسیزنا • لواط • استمناء • مساحقه • تجاوز به عنفمالیکم‌فروشی • اسراف • تبذیر • ربا • خوردن مال یتیم • دزدی • احتکار • مال حرامسایرکهانت • سِحر • ترک نماز • پیمان‌شکنی • قطع رحم • کتمان شهادت • خیانت در امانت • اصرار بر صغیره • حسد • شراب‌خواری • شرک • عاق والدین • قتل • فرار از جهاد • قمار • غناء • تکبر • ریا • سمعه • رقص • کفران نعمت • بدعت • تجسس • تفاخر • موسیقی لهوی • خودکشی • اعتراف به گناه • استراق سمعمرتبطگناهان کبیره • حرام • حق الناس • حق الله • استغفار • آلات قمارفضائل اخلاقی • آیات و احادیث اخلاقی • کتاب‌های اخلاقی شیعه برگرفته از «h ps://wikishia. e /i dex.php? i le=تجسس&oldid=623054» رده‌ها: رذایل اخلاقیاصطلاحات اخلاقیاصطلاحات فقهیگناهان در قرآنرده‌های پنهان: مقاله‌های قابل قبولمقاله‌های با الگوی درجه‌بندیمقاله‌های با پیوند کافیمقاله‌های با رده کاملمقاله‌های بی‌نیاز از جعبه اطلاعاتمقاله‌های بی‌نیاز از عکسمقاله‌های با ناوبریمقاله‌های با رعایت شیوه‌نامه ارجاعمقاله‌های بدون کپی‌کاریمقاله‌های با استناد کاملمقاله‌های غیرجانبدارانهمقاله‌های با شناسه کاملمقاله‌های رسامقاله‌های غیرجامعمقاله‌های خلاصه‌سازی شدهمقاله‌های با درجه اهمیت ج

نظر خود را بنویسید

آخرین مطالب